عفونت واژن یکی از مشکلات شایع زنان است که میتواند باعث ناراحتی، سوزش، خارش و ترشحات غیرطبیعی شود. این مشکل معمولاً به دلایلی مانند عدم رعایت بهداشت، تغییرات هورمونی، استفاده از لباسهای نامناسب یا حتی رژیم غذایی نادرست رخ میدهد. اما شما با رعایت نکات ساده و موثر میتوانید از عفونت واژن جلوگیری کنید و سلامت واژن را حفظ نمایید. در این مقاله، به طور کامل به راههای پیشگیری از عفونت واژن، رژیم غذایی مناسب، مراقبتهای بعد از رابطه جنسی و سایر موارد مهم میپردازیم و به سوال “چیکار کنیم عفونت واژن نگیریم؟” پاسخ جامع میدهیم.
با ما همراه باشید!
فهرست مطالب
عفونت واژن چیست و چرا اتفاق میافتد؟
عفونت واژن به دلیل رشد بیش از حد باکتریها، قارچها یا ویروسها در محیط واژن رخ میدهد. واژن به طور طبیعی دارای تعادل میکروبی است که توسط باکتریهای مفیدی مانند لاکتوباسیلوس حفظ میشود. زمانی که این تعادل به هم بخورد، محیط واژن مستعد رشد عوامل بیماری زا میشود. عوامل اصلی ایجاد عفونت واژن عبارتاند از:
- عدم رعایت بهداشت شخصی: استفاده از محصولات تحریک کننده یا شستشوی نادرست واژن.
- تغییرات هورمونی: بارداری، قاعدگی یا یائسگی میتواند تعادل میکروبی واژن را مختل کند.
- استفاده از لباسهای نامناسب: لباسهای تنگ یا غیر قابل تنفس باعث افزایش رطوبت و گرما در ناحیه واژن میشود.
- رابطه جنسی: رابطه جنسی میتواند ورود عوامل بیماری زا به واژن را تسهیل کند.
- مصرف آنتیبیوتیکها: استفاده طولانی مدت از آنتی بیوتیکها ممکن است باکتریهای مفید را از بین ببرد و محیط واژن را مستعد عفونت کند.
علائم عفونت واژن را بشناسید!
شناخت علائم عفونتهای واژن اهمیت زیادی دارد، زیرا تشخیص زود هنگام میتواند از بروز مشکلات بیشتر و درمان طولانی مدت جلوگیری کند. علائم عفونت واژن بسته به نوع عفونت (قارچی، باکتریایی یا ویروسی) متفاوت است، اما برخی از نشانههای عمومی وجود دارد که باید به آنها توجه کنید.
خارش و سوزش واژن
یکی از رایجترین علائم عفونت واژن، احساس خارش و سوزش در ناحیه تناسلی است. این احساس میتواند بسیار آزاردهنده باشد و در طول روز یا هنگام ادرار کردن تشدید شود. خارش و سوزش معمولاً به دلیل تحریک پوست یا دیوارههای واژن توسط عوامل بیماری زا رخ میدهد.
ترشحات غیرطبیعی واژن
ترشحات واژن به صورت طبیعی وجود دارد اما اگر رنگ، بو یا مقدار ترشحات تغییر کند، ممکن است نشان دهنده عفونت باشد:
- ترشحات قارچی: معمولاً سفید رنگ، غلیظ و شبیه پنیر است.
- ترشحات باکتریایی: ممکن است خاکستری یا زرد رنگ باشد و بوی نامطبوع (مشابه بوی ماهی) داشته باشد.
- ترشحات ویروسی: بسته به نوع ویروس ممکن است همراه با خون یا مخاط باشد.
احساس بوی نامطبوع
بوی غیرطبیعی و ناخوشایند واژن یکی دیگر از نشانههای مهم عفونت است. این بوی بد، ناشی از رشد باکتریها یا قارچها در محیط واژن است. اگر بوی واژن تغییر کرده و به خصوص شدیدتر یا ناخوشایندتر شده است، باید به پزشک مراجعه کنید.
درد هنگام رابطه جنسی
درد یا ناراحتی در هنگام رابطه جنسی میتواند یکی از علائم عفونت واژن باشد. این درد ممکن است به دلیل التهاب دیوارههای واژن یا خشکی واژن ناشی از عفونت رخ دهد. همچنین ممکن است بعد از رابطه جنسی، احساس سوزش تشدید شود.
درد و سوزش هنگام ادرار کردن
عفونت واژن میتواند باعث تحریک مجرای ادرار شود و در نتیجه هنگام ادرار کردن، احساس درد یا سوزش ایجاد کند. این علامت ممکن است با عفونتهای ادراری نیز مرتبط باشد، بنابراین تشخیص دقیق علت آن نیازمند مشاوره پزشکی است.
چیکار کنیم که عفونت واژن نگیریم؟
برای جلوگیری از عفونت واژن رعایت نکات بهداشتی، تغذیه مناسب و توجه به سبک زندگی ضروری است. در ادامه، راهکارهای موثر برای جلوگیری از این مشکل را بررسی میکنیم.
1. رعایت بهداشت شخصی
بهداشت شخصی نقش مهمی در درمان عفونتهای زنان دارد. برای این منظور:
- شستشوی واژن: واژن را روزانه با آب ولرم بشویید. از شویندههای ملایم و بدون عطر استفاده کنید و از شستشوی بیش از حد خودداری کنید، زیرا این کار میتواند تعادل طبیعی واژن را به هم بزند.
- خشک کردن واژن: پس از شستشو، واژن را با حولهای نرم و تمیز خشک کنید تا از رشد قارچها در محیط مرطوب جلوگیری شود.
- استفاده از لباس زیر مناسب: لباس زیر نخی و گشاد انتخاب کنید که به گردش هوا کمک کند. لباسهای تنگ یا پلاستیکی باعث افزایش رطوبت و گرما میشوند.
- تعویض روزانه لباس زیر: لباس زیر را روزانه تعویض کنید تا از تجمع باکتریها جلوگیری شود.
- اجتناب از استفاده محصولات تحریککننده: از اسپریها، ژلهای شستشوی غیر استاندارد و مواد شوینده معطر که ممکن است باعث تحریک واژن شوند، اجتناب کنید.
2. رژیم غذایی مناسب
اگر سوال شما این است که “برای جلوگیری از عفونت واژن چه بخوریم؟“، خوب است بدانید که مواد غذایی زیر میتوانند به حفظ سلامت واژن شما کمک کنند:
- ماست پروبیوتیک: ماست حاوی باکتریهای مفید مانند لاکتوباسیلوس است که تعادل میکروبی واژن را حفظ میکند. مصرف روزانه ماست پروبیوتیک میتواند خطر عفونتهای قارچی را کاهش دهد.
- سیر: سیر خاصیت ضدباکتری و ضد قارچی دارد و میتواند به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کند. میتوانید سیر را به صورت خام یا در غذاهای خود مصرف کنید.
- میوهها و سبزیجات تازه: در رابطه با سوال “برای جلوگیری از عفونت واژن چی بخوریم؟” خوب است بدانید که میوهها و سبزیجات غنی از ویتامین C، مانند پرتقال، فلفل دلمهای و کلم بروکلی، باعث تقویت سیستم ایمنی بدن میشوند و از بروز عفونتهای واژینال جلوگیری میکنند.
- آب کافی: نوشیدن حداقل 8 لیوان آب در روز به دفع سموم از بدن و حفظ رطوبت طبیعی واژن کمک میکند.
- مواد غذایی غنی از زینک: زینک به تقویت سیستم ایمنی کمک میکند و در مواد غذایی مانند تخمه کدو، آجیل و گوشت قرمز یافت میشود.
- اجتناب از مواد غذایی قندی: مصرف زیاد قند میتواند رشد قارچها را تسریع کند. بهتر است مصرف شیرینیها و غذاهای فرآوری شده را کاهش دهید.
3. مراقبتهای بعد از رابطه جنسی
رابطه جنسی یکی از عواملی است که ممکن است خطر عفونت واژن را افزایش دهد. رعایت نکات زیر میتواند باعث جلوگیری از عفونت واژن بعد از رابطه شود:
- شستشوی واژن: بعد از رابطه جنسی، واژن را با آب ولرم بشویید.
- ادرار کردن بعد از رابطه: ادرار کردن پس از رابطه جنسی به دفع باکتریها کمک میکند و خطر عفونتهای ادراری و واژینال را کاهش میدهد.
- استفاده از کاندوم: استفاده از کاندوم میتواند از انتقال عوامل بیماری زا جلوگیری کند.
- اجتناب از مواد تحریک کننده: از روان کنندههای استاندارد و بدون عطر استفاده کنید و از محصولات تحریک کننده نیز اجتناب کنید.
4. جلوگیری از عفونت واژن در استخر
استخر یکی از مکانهایی است که ممکن است خطر عفونت واژن را افزایش دهد. برای جلوگیری از این مشکل:
- تعویض سریع مایو: بعد از شنا، لباس شنای خیس را فوراً عوض کنید و از لباس زیر خشک استفاده کنید.
- شستشوی واژن بعد از شنا: واژن را با آب ولرم بشویید تا از تجمع کلر یا مواد شیمیایی استخر جلوگیری شود.
- اجتناب از نشستن روی سطوح مرطوب: از نشستن روی سطوح مرطوب یا آلوده مانند لبه استخر خودداری کنید.
- انتخاب استخرهای بهداشتی: مطمئن شوید که استخر مورد نظر شما از نظر بهداشتی استاندارد است.
برای عفونت واژن، چه زمانی به پزشک مراجعه کنم؟
عفونت واژن ممکن است در برخی موارد به درمانهای خانگی پاسخ دهد، اما در شرایطی نیاز به مراجعه به پزشک است. اگر علائم مانند خارش، سوزش، ترشحات غیرطبیعی یا بوی ناخوشایند واژن بیش از چند روز ادامه داشت یا شدیدتر شد، باید به پزشک مراجعه کنید.
همچنین در مواردی مانند درد هنگام رابطه جنسی یا ادرار کردن، تب یا علائم سیستمیک مثل ضعف، عفونتهای مکرر و عدم پاسخ به درمانهای خانگی، یا عفونت در دوران بارداری مراجعه ضروری است. تشخیص و درمان سریع توسط متخصص زنان میتواند از مشکلات جدیتر جلوگیری کند.
تشخیص و درمان سریع توسط متخصص زنان میتواند از مشکلات جدیتر جلوگیری کند.
دکتر مژده نامداری یکی از متخصصان برجسته زنان، زایمان و نازایی در تهران است که با تجربه و دانش بالا، خدمات درمانی و مشاورهای حرفهای ارائه میدهد. ایشان در زمینه تشخیص و ارائه درمانهای قطعی عفونت واژینال تخصص دارد.
جهت اخذ نوبت ویزیت از مطب دکتر مژده نامداری، متخصص زنان در تهران با ما تماس بگیرید.
سوالات شما در مورد عفونت واژن
- آیا عفونت واژن مانع بارداری میشود؟خیر؛ اما اگر درمان نشود و به PID منجر شود، ممکن است باروری را تحت تأثیر قرار دهد.
- آیا بوی بد واژن نشانه عفونت است؟بله مخصوصاً در واژینوز باکتریال، بوی ماهی مانند و همراه با ترشحات غیرطبیعی میتواند علامت عفونت باشد.
- آیا عفونت واژن باعث عقب افتادن پریود میشود؟به صورت مستقیم خیر؛ اما در موارد شدید یا همراه با التهاب لگنی (PID)، میتواند چرخه قاعدگی را به طور غیرمستقیم تحت تأثیر قرار دهد.
- آیا عفونت واژن به بقیه منتقل میشود؟بله برخی از عفونتها مثل تریکومونیازیس یا کلامیدیا ممکن است از طریق رابطه جنسی منتقل شود، اما عفونتهای قارچی یا واژینوز باکتریال مسری نیستند.
