در دنیای پرهیاهوی امروز، گاهی برنامه ریزیهای ما دقیق پیش نمیرود. یکی از دغدغههایی که این روزها ذهن بسیاری از افراد را به خود مشغول کرده، «تاریخ دقیق دوز دوم واکسن گارداسیل» است. شاید برای شما هم پیش آمده باشد که به دلیل سرما خوردگی، سفر ناگهانی، مشغله کاری یا حتی موجود نبودن واکسن گارداسیل در مرکز تزریق، تاریخ روی کارت واکسنتان منقضی شده باشد.
سؤالی که در ذهن ایجاد میشود و لرزه بر اندام میاندازد این است: «تأخیر در تزریق دوز دوم واکسن گارداسیل مشکل ایجاد میکند؟ آیا باید همه چیز را از اول شروع کنم؟»
در این مقاله، با تکیه بر پاسخهای تخصصی پزشکان و آخرین یافتههای علمی، به شما میگوییم که چرا جای نگرانی نیست و چرا «تأخیر» به معنای «شکست» نیست.
فهرست مطالب
آیا با تأخیر در دوز دوم گارداسیل، ایمنی ایجاد شده از بین میرود؟
پاسخ کوتاه و قاطع پزشکان: خیر. واکسن گارداسیل حاوی ذرات شبه ویروسی (VLP) است که سیستم ایمنی را به شدت تحریک میکند.
وقتی دوز اول را تزریق میکنید، بدن شما فرآیند ساخت آنتی بادی را آغاز میکند. طبق پروتکلهای سازمان جهانی بهداشت (WHO) و مرکز کنترل بیماریها (CDC)، اگر در تزریق دوز دوم یا سوم تأخیر داشتید، نیازی به تکرار دوره از ابتدا نیست.
سیستم ایمنی بدن حافظهای طولانی مدت دارد. حتی اگر چندین ماه از موعد تزریق شما گذشته باشد، بدن همچنان مواجهه قبلی با واکسن را به یاد میآورد. به محض اینکه دوز بعدی را تزریق کنید، سطح ایمنی شما به همان جایی میرسد که باید میرسید.
فاصله استاندارد و بازه زمانی طلایی برای تزریق گارداسیل
برای اینکه بدانید چقدر تأخیر دارید، ابتدا باید فواصل استاندارد را بشناسید. گارداسیل معمولاً در 2 سناریو تزریق میشود:
الف) برنامه ۲ دوزی (برای افراد ۹ تا ۱۴ سال):
-
دوز اول: زمان صفر
-
دوز دوم: ۶ تا ۱۲ ماه بعد از دوز اول
-
نکته: اگر دوز دوم زودتر از ۵ ماه تزریق شود، باید دوز سوم هم زده شود.
ب) برنامه ۳ دوزی (برای افراد ۱۵ تا ۴۵ سال):
-
دوز اول: زمان صفر
-
دوز دوم: ۲ ماه بعد از دوز اول
-
دوز سوم: ۶ ماه بعد از دوز اول
اگر در این بازهها تزریق نکردید، نگران نباشید! پزشکان معتقدند حتی اگر دوز دوم شما به جای ۲ ماه، ۶ ماه بعد تزریق شود، باز هم بدن پاسخ ایمنی لازم را میدهد.
چرا لازم نیست برای پیدا کردن واکسن دچار استرس شوید؟
بسیاری از افراد به محض اینکه متوجه میشوند ۲ ماهشان تمام شده و واکسن گارداسیل در داروخانهها موجود نیست، دچار وسواس فکری میشوند. اما باید بدانید:
-
انعطاف پذیری بالا: واکسن گارداسیل یکی از منعطفترین واکسنها از نظر زمانی است. تأخیر حتی تا یک سال هم باعث نمیشود که پزشک به شما بگوید دوره را از اول شروع کنید.
-
ایمنی نسبی با دوز اول: تحقیقات نشان داده است که حتی یک دوز گارداسیل هم سطح قابل توجهی از محافظت را ایجاد میکند (هرچند برای پایداری طولانی مدت، تکمیل دوره الزامی است). پس شما در این مدت کاملاً بیدفاع نیستید.
-
اولویت با کیفیت تزریق: بهتر است واکسن را با کمی تأخیر اما در شرایط بدنی سالم (بدون تب و بیماری حاد) تزریق کنید تا اینکه با استرس و بدن ضعیف به دنبال تزریق فوری باشید.
تأخیر در تزریق به دلیل بیماری یا تداخل دارویی
یکی از سوالات پرتکرار این است: «من سرما خوردهام، آیا میتوانم گارداسیل بزنم؟»
-
بیماریهای خفیف: اگر فقط آبریزش بینی یا گلو درد جزئی بدون تب دارید، تزریق گارداسیل بلامانع است.
-
بیماریهای حاد: اگر تب بالای ۳۸ درجه دارید یا تحت درمان شدید عفونی هستید، حتماً تزریق را ۱ تا ۲ هفته عقب بیندازید. این تأخیر عمدی هیچ مشکلی برای اثر گذاری واکسن ایجاد نمیکند.
آیا تأخیر در دوز سوم گارداسیل خطرناک است؟
دوز سوم در واقع تضمین کننده ایمنی ۱۰ تا ۲۰ ساله است. اگر دوز سوم واکسن گارداسیل را نزنید، بدن شما همچنان سطح بالایی از ایمنی را دارد. فقط کافی است در اولین فرصت آن را تکمیل کنید. هیچ بن بستی در تزریق گارداسیل وجود ندارد.
تفاوت گارداسیل ۴ ظرفیتی و ۹ ظرفیتی در زمان تأخیر
فرقی نمیکند کدام نوع از واکسن گارداسیل را میزنید؛ پروتکل «عدم نیاز به شروع مجدد» برای هر 2 صادق است. حتی اگر دوز اول را ۴ ظرفیتی زدید و اکنون فقط ۹ ظرفیتی موجود است، طبق نظر بسیاری از متخصصان میتوانید دوره را با نوع جدید ادامه دهید (تحت نظر پزشک).
اشتباهات رایج: شروع مجدد دوره واکسیناسیون HPV
بسیاری از مراکز غیر تخصصی به اشتباه به مراجعین میگویند چون ۶ ماه از دوز قبلی گذشته، باید دوباره از دوز اول شروع کنی.
این کار نه تنها بار مالی زیادی دارد، بلکه از نظر علمی هم رد شده است. طبق دستورالعمل CDC: «هر جا که رشته قطع شد، همانجا را ادامه دهید.»
اگر 1 سال یا بیشتر از دوز اول گارداسیل گذشته باشد، چه باید کرد؟
بسیاری از مراجعین با ترس و لرز به پزشک مراجعه میکنند و میگویند: «1 سال پیش دوز اول را زدم و بعد فراموش کردم، آیا تمام هزینه و زمانی که صرف کردم هدر رفته است؟»
پاسخ علمی و قاطع به این افراد این است: به هیچ عنوان نیاز به شروع مجدد دوره از دوز اول نیست. طبق پروتکلهای جهانی بهداشت (WHO) و توصیههای پزشکی که به آن اشاره شده، در واکسن گارداسیل چیزی به نام «سوختن دوز قبلی» وجود ندارد.
دستورالعمل ادامه دوره پس از تأخیر طولانی:
اگر بیش از یک سال از دوز اول شما گذشته است، به جای نگرانی، طبق این برنامه عمل کنید:
-
دوز دوم را در اولین فرصت تزریق کنید: بلافاصله به مرکز تزریق واکسن گارداسیل مراجعه کرده و دوز دوم را دریافت کنید.
-
رعایت فاصله برای دوز سوم: حداقل ۵ ماه (و ترجیحاً ۶ ماه) بعد از تزریق دوز دوم، برای دریافت دوز سوم اقدام کنید.
-
تداوم حافظه ایمنی: بدن شما مواجهه اولیه با پروتئینهای واکسن در سال گذشته را فراموش نکرده است. دوز دوم که اکنون تزریق میشود، نقش «یاد آوری شدید» را ایفا کرده و سطح پادتن را به سرعت بالا میبرد.
آیا تأخیر در تزریق دوزهای گارداسیل خطر ابتلا به زگیل تناسلی را افزایش میدهد؟
این یک باور اشتباه است که «تأخیر باعث بیماری میشود». خودِ تأخیر به تنهایی هیچ ویروسی را وارد بدن نمیکند، اما نکته ظریف اینجا است: شما در بازه تأخیر، هنوز به طور کامل ایمن نشدهاید.
اگر یک سال یا بیشتر از دوز اول گارداسیل گذشته باشد، چه باید کرد؟
بسیاری از مراجعین با ترس و لرز به پزشک مراجعه میکنند و میگویند: «یک سال پیش دوز اول را زدم و بعد فراموش کردم، آیا تمام هزینه و زمانی که صرف کردم هدر رفته است؟»
پاسخ علمی و قاطع به این افراد این است: به هیچ عنوان نیاز به شروع مجدد دوره از دوز اول نیست. طبق پروتکلهای جهانی بهداشت (WHO) و توصیههایی که در سایت «دکتر هست» نیز به آن اشاره شده، در واکسن گارداسیل چیزی به نام «سوختن دوز قبلی» وجود ندارد.
دستورالعمل ادامه دوره پس از تأخیر طولانی:
اگر بیش از یک سال از دوز اول شما گذشته است، به جای نگرانی، طبق این برنامه عمل کنید:
-
دوز دوم را در اولین فرصت تزریق کنید: بلافاصله به مرکز واکسیناسیون مراجعه کرده و دوز دوم را دریافت کنید.
-
رعایت فاصله برای دوز سوم: حداقل ۵ ماه (و ترجیحاً ۶ ماه) بعد از تزریق دوز دوم، برای دریافت دوز سوم اقدام کنید.
-
تداوم حافظه ایمنی: بدن شما مواجهه اولیه با پروتئینهای واکسن در سال گذشته را فراموش نکرده است. دوز دوم که اکنون تزریق میشود، نقش «یادآوری شدید» را ایفا کرده و سطح پادتن را به سرعت بالا میبرد.
مراقبتهای لازم پس از تزریق دوز دوم (به ویژه برای موارد تأخیری)
بسیاری از کاربران گزارش میدهند که پس از تزریق دوز دوم که با تأخیر انجام شده، ممکن است واکنشهای موضعی بیشتری نسبت به دوز اول تجربه کنند. این موضوع کاملاً طبیعی است و نشاندهندهی این است که سیستم ایمنی بدن شما بلافاصله پس از دریافت واکسن، “یادآوری” کرده و شروع به فعالیت شدید کرده است.
-
درد و تورم در محل تزریق: استفاده از کمپرس سرد در ۲۴ ساعت اول توصیه میشود.
-
تب خفیف یا خستگی: این علائم نشاندهنده فعال شدن پاسخ ایمنی است و معمولاً ظرف ۴۸ ساعت برطرف میشود.
-
توصیه دکتر: در صورت بروز حساسیت شدید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
تزریق گارداسیل در مطب دکتر نامداری
زمانی که تصمیم میگیرید دوزهای عقب افتاده خود را جبران کنید، این سوال برای شما پیش میآید که برای تزریق واکسن گارداسیل کجا بریم؟ انتخاب یک مرکز معتبر که علاوه بر تأمین واکسن اصل، مشاوره تخصصی در زمینه فواصل زمانی به شما ارائه دهد، بسیار حائز اهمیت است. یکی از مراکزی که تهران خدمات تخصصی در این حوزه ارائه میدهد، مطب دکتر مژده نامداری است.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد واکسن گارداسیل با دکتر نامداری تماس بگیرید.
